http://vettvangur.com/ en-us Nucleus CMS v3.51 � Weblog http://backend.userland.com/rss http://vettvangur.com//nucleus/nucleus2.gif http://vettvangur.com/ http://vettvangur.com/index.php?itemid=397 Mynd: creativecommons.orgÞað er gott að Besti flokkurinn er farinn að segja borgarbúum í Reykjavík eitthvað aðeins um það hvað hann ætlar að gera. Betra er seint en aldrei.

Kaldhæðni er góð en einlægni er líka nauðsynleg. Nú síðustu daga hefur loksins skinið í hana hjá Besta flokknum. Fulltrúar flokksins hafa einlæglega komið fram og viðurkennt að þeir viti ekkert hvað þeir ætli að gera, séu núna að læra og reyna að ákveða hvað á að taka sér fyrir hendur, meðal annars með því að gera sér grein fyrir stöðunni með hjálp embættismanna borgarinnar.

Það er eitthvað heilbrigt og auðmjúkt við þessa nálgun, þeir ætla að hlusta en ekki bara þjösnast áfram. Og hver veit, kannski það komi bara fram stefna einn daginn hjá þessum flokki þannig að þau sirka 35% borgarbúa sem kusu þetta fólk í blindni fái að vita fyrir hvað þetta fólk stendur. Enn vitum við lítið um það en kannski komumst við að því fljótt. Það sem þó hefur komið fram hljómar bara ágætlega - ósköp dæmigerð félagshyggja - og fólkið í Besta flokknum virðist upp til hópa vera geðugt og skinugt fólk sem alveg er treystandi fyrir stjórnun borgar.

Það er hins vegar spurning hvort það sé nú að kvikna ljós hjá Besta flokknum um það að þetta með að hlusta og læra og setja síðan eitthvað raunverulegt fram, hefði mátt gera fyrr. Til dæmis fyrir kosningar.

Kannski kemur hugmyndafræði út úr þessu öllu en hingað til hefur það verið með öllu óskiljanlegt þegar fjölmiðlar hafa talað um að handvalinn listi vina Jóns Gnarr meðal frægra Reykvíkinga og málefnalaus kosningabarátta þeirra sé einhver lýðræðisbylting. Hvað þá að selebrittíin hans Jóns séu einhvers konar dæmi um að hinn almenni borgari geti brotist fram af eigin rammleik og unnið stóra sigra í stjórnmálum.

Jón og félagar voru einmitt ekki einhver nóboddí af götunni. Það var einmitt frægðin sem gerði það að verkum að athyglin fór öll í fólkið og enginn taldi sig þurfa að pæla í málefnum.

Allt var það réttlætt með því að þetta væri ekki verra en hvað annað. Nú eru Jón og félagar hins vegar hættir að grínast og eru farnir að tala meira og meira eins og pólitíkusar með hverjum deginum sem líður. Á sunnudaginn fannst Jóni enn þá asnalegt að það þurfi að mynda einhverja meirihluta. Fyrir helgi voru allir gömlu flokkarnir sama tóbakið.

Núna er Besti flokkurinn samt kominn í meirihlutaviðræður. Það var allt í einu ekki lengur asnalegt. Og Samfylkingin er, einhverra hluta vegna, ekki sama tóbakið og allt hitt, í hugum Besta flokksins. Allt í einu er talað eins og það sé augljóst dæmi.

Þetta er, með öðrum orðum, að fara í nákvæmlega það far sem að ég leyfði mér að spá fyrir um nokkrum dögum fyrir kosningar hér á þessum fálesna vettvangi. Það er hægt að vera stórorður í kosningabaráttu um að allt verði gert betur en hjá vanhæfa fólkinu sem var. Svo þegar að alvaran skellur á þá áttar Besti flokkurinn sig á því að það þarf stefnu til að vera í stjórnmálum.

Og kjósendur hans, gagnrýna fólkið sem brenndi sig á heilu hruni (hélt maður alla vega), sættir sig við að hún komi fyrst fram núna þegar það er búið að kjósa flokkinn.

Nú fáum við þá kannski að vita á næstu dögum hver verður niðurstaða Besta flokksins á fundum sem aðrir hafa yfirleitt haldið áður en þeir leggja í kosningabaráttu eða kynna framboð sitt, til dæmis til að athuga hvort þeir eigi yfirhöfuð einhverja málefnalega samleið til að fara í gegnum slíka baráttu.

Hingað til hefur þótt of fýlupúkalegt og leiðinlegt að rukka þetta fólk um stefnu. En kannski fáum við núna á næstu dögum raunverulega að vita til dæmis hvort að fólkið innan Besta flokksins er málefnalega sammála um hluti eins og hvort það

eigi/eigi ekki að vinna að einkavæðingu eða útrás í orkumálum,

að það eigi/eigi ekki að hækka útsvarið,

að það eigi/eigi ekki að stefna áfram að brottnámi flugvallarins,

að það eigi/eigi ekki að skera niður grunnþjónustuna (og þá að hvaða sviðum),

að það eigi/eigi ekki að endurskoða húsnæðismarkaðinn í borginni (t.d. með því að virkja leigumarkaðinn),

að það eigi/eigi ekki að taka lán til að fjármagna átak í atvinnumálum,

að það eigi/eigi ekki að líta svo að á að ,,Reykvíkingar hafi valið einkabílinn"

að það eigi/eigi ekki að setja fram skýra skipulagsstefnu.

Besti flokkurinn hefur hingað til verið of skemmtilegur og fyndinn til að svara svona leiðindamálum og kjósendur hans of sármóðgaðir og hörundssárir til að virða viðlits gagnrýni á slíkt málefnaleysi.

Nú glittir hins vegar í að Besti flokkurinn verði hugsanlega loksins málefnalegt stjórnmálaafl. Nú hljóta Reykvíkingar að vilja vita hvort það er raunveruleg ástæða til að treysta því að það verði eitthvað að marka nýjan meirihluta í borginni.

Því að ef það er eitthvað sem að Reykjavík þarf ákkúrat ekki næstu fjögur árin, þá er það jafnmargir grínmeirihlutar og jafnmargir djókborgarstjórar og sátu á síðasta kjörtímabili.
]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=397 Tue, 1 Jun 2010 09:24:46 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=393
Þannig hafa málsvarar málefnaleysis Besta flokksins komið fram undanfarið og haft uppi þá málsvörn að það sé leiðindakvabb og hroki að fara fram á það að flokkur sem kannski nær hreinum meirihluta í Reykjavík hafi einhverja stefnu. Þetta sé nefnilega súrrealískur flokkur, póstmódernískur, og ég veit ekki hvað og hvað, og það þurfi ekkert að rukka hann um stefnu. Það sé hvort sem er svo asnalegt að hafa stefnu í stjórnmálaflokki af því að hún sé alltaf svikin hvort sem er.

Það sé bara raunar, yfirhöfuð, hluti af einhverju illa innrættu plotti að gagnrýna Besta flokkinn á nokkurn hátt.Hér og annars staðar hefur hins vegar verið bent á það undanfarið að þetta er hefðbundið tal þeirra sem í yfirlæti sínu tala um að þeir séu svo miklu betur fallnir til þess en allt þetta ömurlega hefðbudna lið til þess að gera hlutina. Það er nefnilega þannig að fólk sem þannig talar endar sjálft, samt sem áður, að lokum í sömu förunum.

Við munum t.d. hvað Borgarahreyfingin lýsti því yfir af miklum hroka fyrir síðustu Alþingiskosningar hvað fólkið þar væri siðferðilega á miklu hærra plani en aðrir pólitíkusar, svo maður tali nú ekki um hvað allir aðrir en fólk þar á bæ voru miklir vitleysingar.

Það var áður en sá flokkur hóf sín gráu plott inni á þingi með gömlu hrunflokkunum og áður en þrír af fjórum þingmönnum flokksins ákváðu, af taumlausri lýðræðisást, að hundsa tilmæli baklands síns, fólksins í hreyfingunni þeirra, að segja af sér vegna svika og trúnaðarbrests. Þau stofnuðu bara kjarnaflokk á þingi, sögðu bara skilið við fjöldahreyfinguna á bak við sig. Vel klædda liðið inni á þingi henti bara ,,Borgara"-forskeytinu út í buskann (einhver myndi kalla það táknrænt), var bara siðferðislega of gott fyrir þetta lið sem stóð að baki því og tryggði því kosningu.

Nú er til dæmis grínflokkurinn, sem átti að vera of súrrealískur og póstmódernískur fyrir alvöru stefnu, samt bara kominn með stefnu. Hún er hér. Hvað segja málsvararnir nú: eru þetta ekki svik við anarkisma, súrrealisma, póstmódernisma og hvað var það aftur fleira?

Og þetta er fín stefna. Reyndar allt mál sem flestallir geta skrifað undir, nokkrar hæpnar tillögur kannski en samt ekkert hæpnari en t.d. ævintýraland Framsóknarflokksins í Elliðaárdal (eða hvað það nú var). Dálítið mikið svona ,,verum góð við börn" og ,,höfum fallegt í kringum okkur". En ekkert verra en froðan víða annars staðar, þó hún virðist, vægast sagt, ekki sérlega úthugsuð. En það má kannski ekki gagnrýna það heldur.

Ef þetta er alvöru hjá Besta flokknum núna, þá er ekkert fáránlegra að kjósa hann en aðra flokka. Það sem um var beðið - einhver alvöru málefni - er komið fram. Gott mál. Nú er kannski hægt að fara að ræða þennan flokk af einhverri alvöru. Eða má það kannski ekki heldur núna? Er það enn þá of ,,leiðinlegt"?

Við skulum nefnilega endilega hafa ,,nýja Ísland" gagnrýnislaust. Og fyrst og fremst fyndið. Var það ekki einmitt orsök hrunsins, of mikil gagnrýni og ekki nógu mörg partí? Hvar stóð það aftur í Skýrslunni? Einhvers staðar aftarlega, sjálfsagt.

Ætli Besti flokkurinn af einhverri einlægni að fylgja þessari stefnu eftir í kjölfar kosninga, er þá kannski kominn tími til þess að fjölmiðlamenn landsins fari að gera eitthvað í vinnutímanum sínum? Hætti að gefa Besta flokknum, einum flokka, frí frá gagnrýninni umræðu? Að fjölmiðlamenn landsins hætti að kóa með væli Besta flokksmanna og stuðningsfólks þeirra um að verðandi borgarfulltrúar Besta flokksins eigi skilið að sleppa við önnur eins leiðindi og að þeir svari grundvallarspurningum um framtíð næstu fjögurra ára í Reykjavík.

Fari íslenskir fjölmiðlamenn af starfa af einhverri alvöru þessa síðustu daga fyrir kosningar og átti sig á því að hlutverk þeirra er ekki það eitt að ,,gera lífið skemmtilegra", þó það hafi verið aðalmálið 2007, þá má kannski búast við því að allir flokkar, líka Besti flokkurinn, verði krafinn alvöru svara við því hvað á að gera eftir kosningar í Reykjavík. Allir fari í gegnum sama hreinsunareldinn.

Ef að Besti flokkurinn stenst það próf þá á hann alveg eins skilið að fá fullt af atkvæðum næstu helgi og hver annar, gott ef ekki frekar en þeir flokkar sem t.d. hafa drekkt borginni í 40 milljarða króna skuldafen OR, ætla að byggja samgöngumiðstöðvar fyrir flugvöll sem á að fara (talandi um súrrealisma) og rústuðu borginni nýlega með Hringbrautarskrímsli.]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=393 Wed, 26 May 2010 08:16:25 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=386
Þetta var raunar svo yfirgengilegt að enn þann dag í dag veltir maður því reglulega fyrir sér hvort hann hafi í raun verið að taka djókið á nýtt og stærra plan, fokka í okkur öllum.

Besti flokkurinn virðist vera enn meiri snilld. Flokkurinn er pólitísk satíra en spurningin er bara hvort að liðið ætlar að segja ,,djók!" rétt áður en kosið verður og draga allt til baka eða hvort að það á að fara alla leið og dokúmentera það ferli þegar að yfirlýst hirðfífl fá traust kjósenda og komast í lykilstöðu í Ráðhúsi Reykjavíkur. Það gæti, út af fyrir sig, verið athyglisvert. Kosturinn við Besta flokkinn er líka kostur hinnar pólitísku satíru. Þar leyfist mönnum að segja meira og þannig hefur það verið allt frá dögum hirðfífla við hirð konunga sem gátu gagnrýnt hluti undir því yfirskini að þau væru bara bjálfar og asnar. En hlutirnir komust samt til skila. Jón Gnarr hefur boðað ,,fíkniefnalaust Alþingi árið 2020" og ,,Lýðræði er ágætt en virkt lýðræði er best. Þess vegna viljum við það." Minnir á grínfrasa eins og ,,fíkniefnalaust Ísland árið 2000" og þvaður um virkt lýðræði sem þó hefur ekki verið sett fram í gríni heldur dulbúinni alvöru af veruleikafirrtum stjórnmálamönnum sem reyna að fá atkvæði með því að gera eins og Besti flokkurinn segir sjálfur: ,,við segjumst styðja það" og ,,viljum endilega taka þátt í að lofa því".

Við vitum nefnilega að svona er þetta, t.d. þegar að Dagur B. Eggertsson byrjar sínar langlokur sem enda einhvern veginn alltaf á sama stað og þær byrja þar sem alls konar innihaldslausir frasar um framtíðareitthvað og sæmræðueitthvað bíta í skottið á sjálfum sér. Eða þegar að Sjálfstæðisflokkurinn fer að skarta bleikum lit rétt fyrir kosningar og gerir lítið úr kjósendum með því að ljúga því að þeim að hann sé femínískur flokkur.

Hinir flokkarnir eiga erfitt með Besta flokkinn, það á maður reyndar sjálfur. Það er nefnilega fátt bjánalegra en að hlaupa apríl, vera sá sem ekki fattar djókið og móðgast og segir að þetta sé ekkert fyndið. Sérstaklega ef að allt verður klippt og skorið í heimildarmynd að lokum þar sem viðkomandi stjórnmálamaður fær ódauðlegar setningar, honum ekki í hag, sem sýnir hversu grunlaus og húmorslaus hann er.

Þess vegna er vandræðaleg stemning í kringum kosningarnar í Reykjavík núna. Menn halda að sér spilum, þykjast vera með á djókinu en eru samt ekki alveg vissir.

En má ekki alveg eins segja að þau tæpu 40% sem falla fyrir djókinu séu alveg eins að láta plata sig?

Segjum nefnilega sem svo að Besti flokkurinn sé ekki djók (nú er ég jafn óöruggur og allir hinir þegar ég skrifa þetta, hræddur um að fólk haldi að ég fatti ekki djókið). Þá má spyrja sig hvort fólk átti sig t.d. á því að það er ekki hægt að kjósa aftur á sveitastjórnarstiginu fyrr en að fjórum árum liðnum. Við hefðum svo gjarnan viljað það eftir allt grímuballið í kringum gamla, góða Villa, REI og Ólaf F. og það allt saman en það var ekki hægt.

Við erum því að tala um fjögurra ára langan brandara. Taka fjögur ár í kæruleysislega brandaranálgun á dagvistarmál, mál aldraðra, skipulagsmál, umhverfismál, 40 milljarða skuld OR, herfilegan niðurskurð á þjónustu við borgarbúa og stórfellt atvinnuleysi í höfuðborginni.

Sama hversu leiðinlega það hljómar þá er það samt sem áður þannig að þetta eru alvöru mál, nákvæmlega ekkert fyndið við neitt af þessu. Hversu fegnir eru til dæmis þeir núna sem að bera ábyrgð á 40 milljarða skuldinni hjá OR að þurfa ekki að svara spurningum um hana vegna þess að allur tíminn fer í að reyna að afkóða djókara og fylgjast með nýjasta flippinu þeirra?

Þeir fáu sem leyft hafa sér að tala á þessum nótum, að minna á að kosningar séu alvörumál, hafa fengið sömu rök í hausinn: ,,Er grínið í Besta flokknum eitthvað minna en í hinum flokkunum?", ,,Getur þetta orðið verra en það er?".

Kjósendur sem spyrja svona retórískra spurninga tala ekki af mikilli sjálfsvirðingu. Hverjum halda kjósendur að þeir séu að refsa með því að kjósa yfir sig grínframboð í höfuðborginni? Flokkunum? Já, kannski smá en þó bara að litlu leyti. Fyrst og fremst eru þeir að refsa sjálfum sér, það er nefnilega fólkið sjálft sem mun sitja uppi með þá fulltrúa sem það kaus næstu fjögur árin. Og er það þá í alvörunni þannig að fólki finnst það bara í góðu lagi að djókarar ætli bara að slá því upp í grín að taka á erfiðu ástandi næstu ára í höfuðborginni?

Þetta er dálítið eins og unglingur sem er frústreraður og heldur að hann sé að refsa foreldrum sínum með því að gefa skít í þá og helst gera eitthvað sem að fer verulega í taugarnar á þeim. Fattar ekki að allt sem maður gerir bitnar fyrst og fremst á manni sjálfum og fer kannski ekki eins mikið í pirrurnar á foreldrunum og maður heldur.

En ef það er virkilega val kjósenda að fjögurra ára ábyrgðarlaust flipp út í loftið sé skárra en flokkar sem raunverulega hafa sett fram stefnu í borgarmálunum (maður getur, upp að ákveðnu marki, skilið slíkt val) þá verða þeir líka að standa við það val sitt.

Það þýðir þá ekki að gera eins og gert var eftir hrunið mikla að horfa bara í hina áttina og segja að þetta hafi bara allt verið einhverjir 30 manns og hafi ekki haft neitt með það að gera að meirihluti kjósenda lagði blessun sína yfir ofurþenslu sem alltaf var varað við, stórfelld spjöll á náttúru Íslands, stríðsstuðning í Írak, einkavinavæðingu, klapp og hvatningu við sterapumpaða útrás, minni skatta og hærri lán. Allt var þetta gert með margfaldri blessun meirihluta íslenskra kjósenda og staðfest í kosningum eftir kosningar.

Ef að fólki finnst virkilega að stjórnmálamenn eigi fyrst og fremst að vera litríkir skemmtikraftar (það er mikil hefð fyrir því á Íslandi, manni verður t.d. hugsað til Vestmannaeyja) þá er það þeirra val. Og ég viðurkenni það fúslega að mörkin á milli flokka hafa það helsta útspil að ,,taka Pútín á þetta" og senda forystumanninn sinn í sjósund og kvikmynda afrekið og yfirlýsts grínflokks eru ekki endilega skýr.

Skapandi og frjótt listafólk Besta flokksins myndi áreiðanlega ekki standa sig verr í borgarstjórn en fólk sem segir okkur að kjósa sig af því að það er svo hraust og duglegt að synda í sjó. Þetta snýst hins vegar um nálgunina og hvort fólk sé virkilega til í að halda því til streitu allt inn í kjörklefann og svo næstu fjögur árin þar á eftir að það sé til að taka sénsinn á því að það sé skárra að hafa pólitíkusa sem hreinlega lýsa því yfir að þeim finnist leiðinlegt að pæla í leiðinlegum hlutum eins og viðfangsefnum sveitastjórnarmanna og ætli sé að gera allt til að komast undan því.

Segjum nefnilega svo að djókið vari fram yfir kosningar. Þá getur Besti flokkurinn nefnilega ekki djókað lengur. Þá er hann kominn í ábyrgðarstöðu, hvort sem honum líkar betur eða verr, og þá verða það ekki bara meðframbjóðendur sem vilja færa hlutina niður á alvarlegt plan gagnvart erfiðri stöðu eftir fjármálahrun heldur fyrst og fremst umbjóðendur virðulegra borgarfulltrúa Besta flokksins. Og þá skiptir það máli fyrir almenning hvað fulltrúar þess standa fyrir þegar þeir eru hættir að djóka.

Það er nefnilega alveg rétt sem heyrst hefur úr einstaka skotum fólks sem tekur þá áhættu að spekúlera út frá alvörunni sem gæti hlotist af brandaranum: Það er óneitanlega ,,dálítið 2007" að segja bara að stjórnmál séu leiðinileg, að það sé rosa hallærislegt að hafa einlægan áhuga á því að taka samfélagsmál alvarlega með þátttöku í starfi stjórnmálaflokka og að best sé að gefa skít í þetta allt saman, halda bara partí og treysta á að leiðinlega fólkið geri bara allt þetta leiðinlega meðan að við tölum frekar um styttu af Báru bleiku en 40 milljarða skuld Orkuveitunnar.]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=386 Tue, 18 May 2010 08:38:21 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=384
(Vettvangur, fyrstu með fréttirnar!)]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=384 Tue, 30 Mar 2010 09:11:31 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=383
Það virðist annars vera satt. Svo til árlega ríða risaskjálftar yfir einhverja hluta Chile og yfirleitt er mannfall ekkert, í mesta lagi mjög lítið. Einu sinni vorum við stödd í Santiago og fréttum það fyrst á íslenskri vefsíðu að jarðskjálfti upp á 6,5 hefði átt sér stað nokkuð norðar í landinu. Chilebúar tóku því nánast sem hversdagslegum hlut.

Jarðskjálftinn í morgun er hins vegar ekki hversdagslegur hlutur. Hann er gríðarlegur. Það segir samt sitt um styrk chileönsku þjóðarinnar að ekki hafi farið enn verr. Chilebúar kunna að takast á við náttúruhamfarir, geta sett þrautþjálfaðar áætlanir í gang og byggingarnar standast flestar þennan ógnarmikla hristing.

Hugurinn er hjá vinum mínum í Talca í Chile og víðar um landið. Ég er nokkuð rólegur miðað við aðstæður, vitandi það að Chilebúar eru viðbúnir.

]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=383 Sat, 27 Feb 2010 11:37:37 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=371 20100122-3680117650_62c3e4ba3d_m.jpgEnn bætist í hóp þeirra sem virðast vilja forgangsraða í dómskerfinu ofbeldisverkum og öðrum afbrotum og refsingum við þeim eftir því hvaða pólitísku hugsjónir bjuggu að baki þeim. Nú er Ögmundur Jónasson kominn í hóp þeirra. Þá vitum við það.

Í pistli á síðu sinni hefur hann að vísu yfir formála um að hann réttlæti ekki ofbeldisverk. Þessi formáli er þó fremur haldlítill, sér í lagi vegna þess sem á eftir kemur. Ögmundur virðist þar skeita meiru um hagsmuni þeirra sem ráðast að samstarfsfólki hans og fyrrum félagsmönnum í BSRB en þeim sem fyrir árásunum urðu við sín skyldustörf.

Segir árásarfólkið hafa gripið til árása sem séu óafskanlegar ,,undir öllum venjulegum kringumstæðum". Það var nefnilega það. Árásir eru sem sagt ekki óafsakanlegar. Þær eru bara óafskanalegar ,,undir öllum venjulegum kringumstæðum".

Ögmundur ætlar þá væntanlega líka að sýna sama skilning ef ráðist er að opinberum starfsmönnum í pólitískum tilgangi sem honum er ekki eins hugnanlegur. Myndi sýna sama skilning ef að málsvarar kvótakerfisins, fólk haldið innflytjendaandúð eða aðrir þeir sem ekki tala máli Ögmundar myndu grípa til sömu ráða. Það getur nefnilega ekki verið að Ögmundi finnist að hann megi vera einn um það að túlka hvenær ,,venjulegar kringumstæður" ríkja ekki og taka verði þá vægar á ofbeldisbrotum en ella.

Eins auglýsi ég eftir því, eins og áður, hvað það er nákvæmlega sem er rangt við það að fólk sem gengur of langt í mótmælaaðgerðum hlýti sömu lögum og við hin? Má fólk þá líka sleppa því að borga stöðumælasektir sem það fékk daginn sem að allt hrundi með þeim rökum að fyrst eigi að dæma útrásarvíkingana og svo skuli ég borga stöðumælasektina? Eru það sem sagt gild rök að fyrst að útrásarvíkingar sleppa kannski þá eigum við hin líka að gefa skít í réttarríkið?

Er það, með öðrum orðum, þannig að það á að fara flokka dómsmál réttarríkisins í einhverja pólitíska röð alveg þangað til að mjög flóknum og viðamiklum rannsóknum á meintu fjárglæpum auðmanna (rannsóknum sem Eva Joly hefur, nota bene, bent á að geti tekið mörg ár og sé mikilvægt að vanda til) lýkur með dómi?

Kannski vill Ögmundur svoleiðis land. Ég vil það ekki. Ég vil land þar sem að dómskerfið starfar eftir lögum og reglum. Ekki pólitísku mati á því hvenær maður má beita þingverði og lögreglumenn ofbeldi, bara af því að það ríkja ekki ,,venjulegar kringumstæður".]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=371 Fri, 22 Jan 2010 11:16:40 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=348 General http://vettvangur.com/index.php?itemid=348 Tue, 5 Jan 2010 11:58:10 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=344
Bjarni er einn örfárra sem virðast þannig halda sinni skoðun til streitu. Aðrir sveiflast um eins og vindhanar á bjálka. Vinstrimenn glöddust ógurlega og fannst þeir hafa réttlætið höndum tekið þegar að Ólafur Ragnar synjaði fjölmiðlalögunum 2004. Þessir sömu segja stopp núna. Þeir sem hneyksluðust þá og töldu forsetann vera að brjóta gegn stjórnskipun landsins hafa hins vegar snúist núna en gera það flestir í því aumkunnarverða skálkaskjóli að hann verði þá bara að brjóta gegn stjórnskipuninni aftur fyrst hann gerði það síðast.

Annars er þetta með gjána milli þings og þjóðar með aðeins of mikla vikt. Forsetinn nefndi það vissulega þegar að hann ákvað að staðfesta ekki fjölmiðlalögin en veigameiri voru nú samt, ef ég man rétt, áhyggjur hans af afdrifum frumvarpsins á lýðræðislega umræðu. Best að taka fram að ég var ósammála því á sínum tíma að fjölmiðlafrumvarpið gæfi forsetanum tilefni til þess að ganga gegn meirhluta Alþingis, þó að ég væri vissulega mikill andstæðingur þeirrar ofsamiklu aðfarar sem beindist gegn vondu kapítalistunum sem ráku fjölmiðla en voru góða auðvaldinu hans Davíð í hag.

Svo má reyndar spyrja sig hvort að ekki beri að hafa áhyggjur af annarri mun breiðari gjá um þessar mundir, eiginlega bara gljúfri. Nefnilega milli útrásarklappstýru og þjóðar.]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=344 Mon, 4 Jan 2010 12:59:58 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=336
Af málflutningi þeirra að dæma á ekki að fara inn í ESB, helst ekki fylgja áætlun IMF, ekki borga Icesave. Samt á að fá lán fyrir öllu, kannski frá norskum þingmanni einhvers miðflokks, ef ekki þar þá bara einhvers staðar annars staðar frá. Ef forsetinn segir nei við frumvarpinu fer þessi stjórn frá og þá komast fulltrúar þessara 55 þúsund Íslendinga að með sínar hrunlausnir. Kjósendurnir sem aftur telja Sjálfstæðisflokkinn bestan allra flokka, samkvæmt könnunum, fá þá bara það sem þeir eiga skilið.

Ef þetta endar í öðru hruni, þá þýðir ekkert aftur fyrir meirihluta íslenskra kjósenda að skjóta sér enn undan ábyrgð, hafandi lifað góðærið í botn en hlaupa síðan í felur þegar að allt hrynur og segja að þetta hafi bara verið einhverjir 30 manns. Nú verða 55 þúsund manns að standa við stóru orðin. Takið þá bara við þessu og stýrið þessu glæsilega í höfn með ykkar frábæru alþjóðlegu samningamenn, norsku þingmenn með 2000 milljarða og kúlulánadrottningar, vafningakónga, heimsendaspámenn og sjálfskipaða snillinga í hreyfingum í ríkisstjórn. Verði ykkur að góðu. ]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=336 Sat, 2 Jan 2010 11:27:56 +0000 http://vettvangur.com/index.php?itemid=322
Ég vissi ekki alveg hvort Ernesto var að gera að gamni sínu eða ekki. Við vorum að grilla saman, litlu fjölskyldurnar, eins og við gerðum svo oft á grillstéttinni inni í lokaða garðinum á lúxusblokkinni okkar í miðbæ Talca. Við Ernesto skiptum verkum, hann nuddaði nautakjötið og sá til þess að hitastig grillsins væri nákvæmlega rétt. Ég sá um tónlistina.

„Þetta er Victor Jara,“ sagði ég, enn ekki alveg viss um hvort ég væri um það bil að verða grunlaust fórnarlamb gríns þar sem ég yrði hálfvitinn. En Ernesto var alvara. Hann þekkti ekki Victor Jara.

„Nafnið hringir einhverjum bjöllum. En hann var aldrei spilaður á mínu heimili og ég hef aldrei leitt hugann að honum.“ Ernesto ólst upp á hægri sinnuðu heimili á herstjórnartímanum. Það eitt og sér útskýrir af hverju hann veit minna um Victor Jara en áhugamaður um chileanska þjóðmenningu sem mættur er á staðinn alla leið úr hánorðri veraldarinnar. Þó myndi einhvern undra ef tveir karlar stæðu yfir grilli á Íslandi og sá íslenski hefði ekki nema óljósan grun um hver Bubbi eða Megas væri.

Gjáin
En Ísland er ekki Chile. Í Chile er gjá milli fólks, bæði efnahagslega og stjórnmálalega. Sameinuðu þjóðirnar skrá misskiptingu auðs óvíða meiri. Sautján ára ógnarstjórn Pinochets, þar sem helmingur þjóðarinnar hrópaði húrra fyrir herforingjanum en hinn lifði í skugga ótta og skelfingar, er ekki gleymd þó að á næsta ári séu tveir áratugir liðnir síðan að lýðræðisfyrirkomulagi var aftur komið á í landinu. Það sést kannski ekki á yfirborðinu að fortíðin plagi Chile en undir niðri sést að beinin hafa ekki að öllu leyti gróað rétt saman og örin eru mörg djúp og ljót í sálum fólks.

Sagan um tónlistarvalið mitt í grillsamsætinu kom upp í huga mér þegar að ég leiddi hugann að því að fréttin um að alþýðuskáldinu Victor Jara hafi verið fundinn endanlegur hvíldarstaður fékk mun meiri athygli alþjóðlegra fjölmiðla heldur en sú frétt að á morgun ganga Chilebúar að kjörborðinu í forseta- og þingkosningum. Chile fortíðarinnar lifir enn í minningu nokkurs hluta fólks um heim allan. Chile nútímans er hins vegar flestum gleymt. Góðar fréttir eru engar fréttir (svo maður snúi út úr gömlum frasa). Það eru gráglettin örlög landsins.

Fyrsta hægri stjórnin á lýðræðistímanum?
Það er meira að segja þannig að kosningarnar á morgun gætu verið tímamótakosningar. Allan lýðveldistímann hefur vinstri blokkin nefnilega bæði haft meirihluta á þinginu og haft forseta landsins úr sínum röðum. Nú eru hins vegar blikur á lofti. Allt lítur út fyrir að hægri flokkarnir fái í fyrsta skipti meirihluta á þingi í frjálsum kosningum síðan á sjötta áratugnum. Þá getur fátt komið í veg fyrir að Sebastian Piñera, frambjóðandi hægri flokkanna, vinni fremur auðveldan sigur í fyrri umferð forsetakosninganna.

Reyndar hefur smá líf hlaupið í baráttuna á vinstri vængnum eftir að Marco Enríquez-Ominami, óháður frambjóðandi, hefur fyrir alvöru boðið opinberum frambjóðanda vinstri flokkanna, Eduardo Frei Ruiz (forseti Chile 1994-2000), byrginn. Á þessari stundu er líklegra að Frei hafi það í baráttunni um annað sætið við Enríquez-Ominami og keppi þar með við Piñera um forsetaembættið í seinni umferðinni í janúar. Munurinn á þeim Frei og Enríques-Ominami er þó ekki það mikill, samkvæmt síðustu könnunum, að hægt sé að segja að annar sé öruggur en hinn útilokaður.

Væri lýðræðið í hættu?
Nú er kannski áhugavert að velta því fyrir sér hvað breytt pólitískt landslag í Chile gæti haft í för með sér. Einhverjir myndu til dæmis spyrja sig þeirrar grundvallarspurningar hvort lýðræði væri aftur í hættu í Chile ef að hægri stjórn tekur þar við.

Ef mér leyfist að svara því fyrir sjálfan mig og byggja þar á viðtölum og rannsóknum mínum seinni hluta árs 2007 í Chile á lýðræðisþróuninni þar í landi þá myndi stutta svarið mitt vera: nei.

Allir þeir sérfræðingar sem ég ræddi við, og þá á ég við fólk úr öllum pólitískum áttum, voru sammála um að lýðræði stæði styrkum fótum í Chile, að minnsta kosti að því leyti að það væri engin hætta á því lengur að herinn myndi styðja við bakið á valdaráni eða taka þátt í öðru ólýðræðislegu ferli. Ótti ríkti að vísu, í hugum sumra þeirra, um að efnahagslegur óstöðugleiki kynni að valda pólitískum óstöðugleika og þá kæmi í ljós hvort að lýðræðið í Chile væri „rúgbrauð eða fransbrauð“.

Prófraun kreppunnar
Sá ótti byggðist hins vegar á því að sterkir leiðtogar sem treystu á lýðskrum og persónudýrkun tækju við af stofnanaræðinu sem einkennir flest þroskuð lýðræðissamfélög og endurspeglar raunar muninn á Chile annars vegar, þá sem tákn um hið síðarnefnda, og mörgum öðrum löndum álfunnar þar sem að uppblásin egó koma þeim blekkingum að hjá fólkinu að þeim einum sé treystandi fyrir hag þjóðarinnar en kerfið og stofnanir þjóðfélags skapi einungis hindranir í átt að sjálfri útópíu.

Chile sýnir hins vegar fá merki um að alþjóðlega fjármálakreppan hafi breytt nokkru um sterkar stjórnmálastofnanir landsins. Kosningarnar núna byggjast þannig á sama ferlinu og áður þar sem að mótaðar pólitískar blokkir takast á. Fjármálakreppan virðist því hafa lagt fyrir Chile enn eitt prófið sem landið hefur staðist á leið til frekari lýðræðisvæðingar.

Ekkert bendir heldur sérstaklega til þess að Piñera sé hallur undir nokkuð annað en lýðræðislegt stjórnarfar að öllu leyti. Raunar hefur hann náð að hneyksla marga úr sínu pólitíska baklandi með því að lýsa sig sammála réttinum til fóstureyðinga og öðru sem ekki er vinsælt meðal íhaldssamra og rammkaþólskra en gæti virkað fyrir frambjóðanda sem er að reyna allt sem hann getur til að ná til sín hinu dýrmæta miðjufylgi sem allt gæti snúist um í seinni umferðinni.

Hvert fer miðjufylgið?
Raunar segir mér Andrea Precht, mín góða vinkona og fræðimaður við háskólann í Talca, að seinni umferðin muni snúast um það hvort að miðjufólkið, sem margt hvert er ósátt í garð Frei (sem sjálfur er miðjumaður, fulltrúi Kristilegra demókrata), muni ekki samt að lokum kjósa hann frekar en að brjóta þau prinsipp sem það hefur hingað til haft um að hleypa hægri manni aldrei aftur inn í forsetahöllina La Moneda. Það er raunar háð því að Frei hafi betur í baráttunni um annað sætið á morgun.

Fari það svo, sem líklegt verður að teljast, að baráttan muni standa á milli Frei og Piñera í janúar gæti sá slagur að vísu snúist að nokkru leyti um drauga fortíðarinnar. Báðir þessir menn áttu nefnilega sína fulltrúa sitt hvoru megin við borðið í herstjóratíð Pinochets. Bróðir Piñera var um tíma ráðherra í stjórn einræðisherrans (hann sjálfur kaus hins vegar gegn áframhaldandi setu Pinochets í þjóðaratkvæðagreiðslu sem haldin var 1988).

Fortíðardraugar sveima um
Hvað Frei varðar, þá var faðir hans frægur forseti landins á sjöunda áratug síðustu aldar og nú um daginn var það loks endanlega staðfest að honum hafði verið ráðinn bani (byrlað eitur) en allt frá dauða hins gamla Frei 1982 hafa ríkt deilur um það hvort að dauðdaga hans hafi borið að með eðlilegum hætti eða ekki. Menn skyldu alla vega ekki vanmeta áhrif þessarar nýstaðfestu fréttar þegar að miðjufólkið í Chile fer að meta hlutina á sínum vogarskálum í janúar.

Þarna er nefnilega komið inn á uppgjörið við fortíðina og eitt er víst að á því ferli mun hægja ef að hægri blokkin og Piñera ná völdum. Það ferli hefur reyndar verið hægt hingað til en verður hægara. Það sama má raunar segja um efnahagsstefnuna. Nítján ára vinstri stjórn í Chile hefur nefnilega að mörgu leyti ekki náð að breyta þeirri staðreynd í grundvallaratriðum að Chile er hægri sinnað þjóðfélag efnahagslega. Kannski má segja að munurinn á stóru fylkingunum tveimur í chileanskri pólitík sé „hægri“ annars vegar og „Hægri“ hins vegar. Sigur Piñeras gæti því þýtt að nú fái nýfrjálshyggjan í Chile að verða Nýfrjálshyggja á ný.

Siðferðismál, alþjóðamál og „mjúku málin“
Munurinn er kannski ekki ólíkur þeim sem við sjáum í Bandaríkjunum þar sem afstaðan til siðferðilegra mála, alþjóðapólitíkur og það sem karlrembur kalla „mjúku málin“ eru aðalásteitingarsteinarnir. Við þetta bætist mismunandi afstaða til uppgjörs við fortíðina í Chile. Enginn skyldi gera lítið úr þessum ágreiningsefnum vegna þess að öll eru þau mjög mikilvæg um mótun hvers þjóðfélags og línurnar sem lagðar eru út á við.

Kosningarnar í Chile á morgun eru því líklegar til þess að vera mikilvægar í sögulegu samhengi. Svo ég upplýsi nú um mína afstöðu þá get ég laumað henni að, skíni hún ekki nú þegar í gegnum umfjöllunina. Ég vona að Ernesto, minn ágæti grillfélagi síðan á stéttinni í lúxusblokkinni í Talca, og hans menn tapi og að áfram verði við völd í La Moneda-forsetahöllinni í Santiago fólk sem spyr útlenska sjálfskipaða plötusnúða bara í gríni um hver þetta sé þegar að Victor Jara er spilaður í grillsamsætum.
]]> General http://vettvangur.com/index.php?itemid=322 Sat, 12 Dec 2009 21:04:27 +0000